Haandandreven boormesiene

Zoas jim wel weten, of misschien ok niet weten, staot d’r in Makkinge een hiel aorig museum. Oold Ark. De naeme zegt et al. Hier kuj’ alderhaande oold gereedschop bekieken. Et aorige is dat et d’r niet zo mar daele legd is.

Nee, d’r bin verschillende warkplaetsen inricht, waor aj’ et ark dat bi’j dat ambacht heurd, bekieken kunnen. Now gaot mien kunde van oolde gereedschoppen niet vule veerder as stofferenblik en een ofwaskbosseltien mit een ziepeklopper. Gelokkig lopen d’r een stokmennig vri’jwilligers rond, die as hiel smaekelik vertellen kunnen over waor as al dat ark doedertied veur bruukt wodde. Netuurlik wo’k weten was as ze zels now et mooiste of et meerst biezundere vunnen. Jan Punter nam me mit naor de smederi’je, daor ston een geweldig groot apperaat, een boormesiene, maekt bi’j de firma Aikema in Rotterdam. Hoe oold disse mesiene is, is niet meer nao te gaon, mar et zal naor schatting ongeveer 120 jaor wezen. Dat hi’j vule bruukt is, kuj’ goed zien an de slietaosie hier en daor. Een zwaor vliegwiel dat bovenop de mesiene horizontaol ronddri’jt, geft de mesiene een stebiele gang. De deursnee van et vliegwiel is 72 cm. Et tetaole gewicht van de mesiene is zoe'n 75 kg. De mesiene het jaorenlang, op ‘e zolder van de boerderi’je van de fam. van Burgsteden in de Weperpolder legen. De bore was van de veurige bewoner, de heer Jellema. Die het de boerderi’je in 1927 bouwen laoten. De boerderi’je wodde exploiteerd as akkerbouwbedrief saemen mit de boerderi’je die d’r naost ston. Dissee eigner was technisch anlegd, hi’j hadde ok een warkplaets, zodat hi’j de mesienen ripppereren kon. Om de bore te bedienen mossen jow op ‘e zied an een grote slinger dri’jen. De bore wodde bruukt om gatten in iezer te maeken. Je kunnen d’r gatten tot een deursnee van 2 cm. mit boren. Gatten in iezer? Mar waorveur dan? Dat was een hiele domme vraoge. De smid maekte landbouw gereedschop, ploegen, eggen en zoks. Daor mossen gatten in om de bolten deur te doen. Veerder mos de smid ok vaeke laandbouw gereedschop rippereren. In de smederi’je staon nog vule meer boren, in alderhaande maoten. Et iezer waor as die apperaten van maekt binnen wodde geuten in de mesiniefebriek. In et geval van de reuzebore dus de firma Aikema in Rotterdam. Museum Oold Ark is biezunder bliede mit disse anweenst. De mesiene is restaureerd en installeerd in de smederi’je van et museum.